Zwarte Dijk – Hannie Schaft

Hannieschaftlaan Zwarte dijk

Over meidoorn, zwarte elzen, fruitbomen en een poosplek

Landschapselement

Het is al wat jaren geleden dat een van de leden van de NLGR met haar ontwerp een gezicht gaf aan de rotonde HannieSchaftlaan-Zwarte Dijk. Bijna was dat gezicht verloren gegaan, omdat men domweg vergeten was dat men hiervoor zelf een ontwerpwedstrijd had uitgeschreven. En dat er dus ook een winnaar was met enig recht van spreken. Gelukkig heeft Gerda toen zelf goed opgelet. Het karakter van haar ontwerp wordt met name bepaald door de malusboompjes (Red Sentinel). In mijn voortuintje staat ook een rode malus. Ik houd van dat boompje en de merels ook!

Verder is de hele HannieSchaftlaan er zo maar een beetje kaal bij blijven liggen. Er waren plannen voor een landschappelijke kwaliteitsverbetering, maar het is er gewoon nooit van gekomen.

Toen we in verband met een aangepast bermbeleid vaak in het Broek kwamen, vielen ons telkenmale de drie lege hoeken rond de bewuste rotonde op. Drie lege ‘oksels’ met niet meer dan hoog gras, die schreeuwen om een landschappelijke inpassing. Kunnen we hier de ecologische kwaliteit verbeteren? Kunnen we deze ‘overhoeken’ zo inrichten dat ze geschikt zijn als voedsel- en waardplaats voor fauna, met name voor bloembestuivers en vogels? Samen met Brabants Landschap hebben we toen een passend ontwerp gemaakt. De NLGR heeft vervolgens een projectplan geschreven met daarin de gemeente Gilze en Rijen en het Brabants Landschap als partners. 4 november 2015 kon u in het Weekblad lezen dat het college akkoord was.

Het ontwerp

Zwarte Dijk

De twee hoeken aan de oostzijde van de rotonde, met in hun midden de Zwarte Dijk, liggen tegen een waterloop aan en zijn tamelijk vochtig. Daar worden zwarte elzen aangeplant. Het is de bedoeling dat deze elzen op termijn geknot zullen worden. Tussen de elzen komen meidoornstruiken die tot blokhagen gesnoeid worden. Dat snoeien is ecologisch gezien een nadeel maar de locatie is verkeerstechnisch niet geschikt voor struiken die ‘hun gang’ kunnen gaan. Het knotten van de elzen past overigens prima bij de oorsprong van het natte Broek.
De zuid-westelijke hoek (richting Den Butter) krijgt een geheel andere inrichting. Daar komen fruitbomen en een solitaire, tamme kastanje. Tevens zoeken we er een plaatsje voor een hemelboom. Die boom staat nu in Gilze te verpieteren tussen de straatstenen. Goed bereikbaar vanaf het fietspad richten we in deze hoek ook een poosplaats in: een bankje, een insectenhotel en informatie over bloem bestuivende insecten. We streven ernaar deze inrichting nog dit voorjaar te realiseren.

Verkeersveiligheid en open landschap

Hannie SchaftlaanVoor ons als NLGR speelt verkeersveiligheid zeker een grote rol. Dat geldt immers ook voor onze voorstellen voor extensief bermbeleid. De gemeente heeft bij de toetsing van ons ontwerp voor de drie overhoeken specifiek op dat veiligheidsaspect gelet. Inmiddels staat de veiligheid van de hele HannieSchaftlaan hoog op de agenda van gemeente en buurtschap Rijensbroek. Groen kan hierbij een rol spelen. We waren daarom niet verrast dat de NLGR gevraagd werd mee te denken over deze oostelijke rondweg. Voor ons valt dit prima samen met onze wens om tot een betere landschappelijke inbedding te komen en een verbetering van de natuurwaarden rond de Hannie Schaftlaan te realiseren. Voor ons staat dat niet op gespannen voet met het open landschap. Open op Brabantse zandgronden is immers een vergezicht dat ingekaderd wordt door coulissen links en rechts. Doorkijkjes, die zullen het kenmerk zijn van ons ontwerp voor de Hannie Schaftlaan…. maar zover zijn we nog niet. Tegen die tijd wil ik nog eens uitleggen welk een enorm groot belang bermen hebben in het huidige natuurbeleid.

Foto’s: Will van Riel