Water aan de Warande

oeverzwaluwwand

Over oeverzwaluwen, ijsvogels en watervleermuizen

Geheim opgelost?

In maart kon je bij Water aan de Warande niet naast de werkzaamheden aan de oeverzwaluwenwand kijken. Midden op het eiland stond een reusachtige kraan die met grote happen de hele wand blootlegde. Het verbaast me nog dat dit enorme apparaat over een balkenbruggetje op het eiland was gekomen. Groot onderhoud aan deze al in 2007 ingerichte permanente wand, een van de mooiste van Nederland. Het begon allemaal met een zandafgraving op akkergrond. Het naast de plas opgeslagen zand werd direct door oeverzwaluwen ontdekt. Dat zagen twee fanatieke natuurbeschermsters. Zij kregen de handen op elkaar; er kwam een oeverzwaluwenwand op een eiland in het water.

oeverzwaluwwand

In de voorbije maand maart, kwam ik in contact met Marjos van het zwaluwen adviesbureau. Ik hoor haar nog zeggen: ‘Wie iets met zwaluwen wil, komt bij mij terecht.’ En dat bleek ook werkelijk zo te zijn. In een van de mailtjes drukte ze me op het hart om toch vooral oude informatie te verwijderen en de meest recente nieuwsbrief te gebruiken. Het waarom kwam snel aan het licht. Marjos vroeg zich al jaren af hoe oeverzwaluwen het graafwerk in hun nestgangen voor elkaar krijgen. Je kunt niet zo gemakkelijk met beide poten graven en tegelijk ook op beide poten staan. Een konijn heeft dat probleem niet. Wat haar ook zeer bevreemde, was dat de opening van de nestgang duidelijk plat ovaal was in plaats van rond. Nu had ze een bijzondere foto in handen gekregen. Het was een foto uit een filmpje en die foto liet zien wat nog niet eerder was waargenomen: oeverzwaluwen gaan op hun zij liggen om een gang te graven! Ze graven met twee pootjes eerst links, draaien zich om en graven vervolgens rechts. Het losse zand duwen ze daarna de gang uit.

De oeverzwaluwenwand is, zeker na de laatste renovatie, een van de groene kroonjuwelen van onze gemeente. Van de 165 nestgaten zijn er elk jaar gemiddeld 125 bezet!

 

Vleermuizenkelder

Eindelijk een nat huis!

In 2007 is op het eiland ook een winterverblijf voor vleermuizen, met name voor watervleermuizen, aangelegd. Al die jaren heeft er nog geen vleermuis de winter in doorgebracht. De oorzaak was al tamelijk vlug bekend. De vleermuizenkelder was te droog. De waterstand van Water aan de Warande bleek uiteindelijk lager dan men had verwacht. Er werd geprobeerd het probleem op te lossen door de deur van de kelder zo aan te passen dat er luchtcirculatie in de kelder ontstond. Het hielp niet.

Nu er toch groot onderhoud gepleegd moest worden, heeft men de hele vleermuizenkelder 50 centimeter laten zakken. De voorzijde staat nu constant onder water. Tegen het plafond van de kelder zijn vleermuisstenen gelijmd die als hangplekken dienst doen. Ook reptielen en amfibieën kunnen de kelder gebruiken.

 

Blauwe flits

Voor veel mensen het mooiste vogeltje dat we in Nederland kennen: het ijsvogeltje. Eigenlijk hoort een ijsvogel, die helemaal niet tegen ijs kan, bij beken en rivieren met zoet stromend water. In de Ardennen bij Durbuy bijvoorbeeld of langs de Geul. Hij heeft zijn leefgebied echter de laatste jaren uitgebreid. Nu nestelt hij ook bij stilstaand water waar voldoende kleine visjes en waterinsecten zitten. Om te vissen wil hij zelfs wel eens een tuinvijver aan doen.

Ook het ijsvogeltje houdt zich inmiddels op bij Water aan de Warande. Dus is er gebeld, geschreven, gelobbyd….. en heeft de ijsvogel nu ook een permanente nestmogelijkheid. Gelukkig staan er bij Water aan de Warande voldoende bomen en struiken. Die kan hij niet missen want hij gebruikt ze als uitvalsbasis. Ik hoop dat u deze blauwe flits een keer ziet en zijn luide fluitende roep hoort. Je hart staat even stil. Even maar.

Ik hoop ook dat u alle vogels bij Water aan de Warande met rust laat en uiteraard de eilanden niet betreedt. En van mij mag u elke hondeneigenaar die zijn hond buiten de losloopplaats niet aan de lijn heeft, netjes terecht wijzen. Tip: bekijk de video van Ton van Dongen.

IJsvogel

Foto’s: Tienes de Jong en Ton van Dongen