Tijdelijke natuur

klaprozen

Over margriet, klaproos, maar ook over phacelia en incarnaatklaver

2012-2014

MargrietDat drie jaren soms voorbij zijn, voor je er erg in hebt, bewees het bericht dat twee maanden geleden in mijn computer opdook: ’Looptijd project tijdelijke natuur is voorbij, wil de werkgroep biodiversiteit een nieuwe periode organiseren?’ Inderdaad, het is alweer drie jaren geleden dat een toenmalig lid van de werkgroep met het idee kwam om stukken braakliggende grond in te zaaien met ‘tijdelijke natuur’.

Deze braakliggende stukken lagen en liggen met name op industrieterrein de Haansberg. Er is niets mis met een stuk grond waarop de natuur een tijdje haar eigen gang kan gaan. Die wild opgegroeide bremstruiken zijn juist leuk. En met die jonge berkjes, die al behoorlijk snel voet aan de grond krijgen, is ook niets mis. Wel jammer dat er zoveel hoog gras woekert. Dat gras heeft vogels en insecten als vlinders en bijen zo weinig te bieden. Het idee was simpel: frees op zo’n terrein een brede strook en zaai die in met een natuurmengsel van kruiden, granen, vlinderbloemigen, traag groeiende, lage grassen enzovoort. Daar hebben vogels en insecten zomer en winter wat aan.

Het plan is er altijd sneller dan de uitwerking… maar uiteindelijk werden zes braakliggende kavels ingezaaid. Daar kwam de locatie rond de ‘Margrieten’ bij de rotonde boven de Maczektunnel als bonus nog bij.

klaprozen

2015-2017

Ook voor een nieuwe periode van drie jaren hebben we de tijdelijke natuur veilig kunnen stellen. De gemeente betaalt het grondwerk. De Rabobank ‘Tilburg en omstreken’ sponsort het zaadgoed. De Haansberg telt momenteel wat minder braakliggende percelen. Enkele van die percelen zijn bovendien niet geschikt voor dit project.

Deze maand wordt er gefreesd en ingezaaid. In 2016 en 2017 wordt er in april of mei ‘doorgezaaid’. Veel van de in 2015 gezaaide planten zullen terugkeren, maar een deel gaat verloren. Die terugval vangen we met dat ‘doorzaaien’ op. Het zaadmengsel bestaat uit gewassen waar bijen en vlinders op vliegen. Bijen en ook hommels zijn bijvoorbeeld gek op incarnaatklaver. Incarnaatklaver bloeit in juli en augustus met (meestal) donkerrode bloempluimen die vier centimeter lang zijn. Uitgebloeide pluimen vormen peulvruchten met zaadjes die er als mini-eitjes uitzien.

In het plantenmengsel zitten ook soorten die zaden vormen waar vogels dol op zijn. Vogels zullen zich bovendien tegoed doen aan allerlei kleine insecten, die op en tussen de planten leven. Mooi meegenomen is het dat een aantal soorten zoals incarnaatklaver, echte kamille, gewone klaproos en gele ganzenbloem voor een kleurrijk geheel zorgen.

De Margrieten

De tijdelijke natuur bij het symbool van onze gemeente, de vier glimmende ‘Margrieten’ bij de rotonde aan de kop van de Mary Zeldenrustlaan, is een verhaal apart. Hier wordt een ander zaadmengsel gezaaid met knoopkruid, gewone rolklaver, gewoon duizendblad, incarnaatklaver, witte klaver, gele lupine, sintJanskruid, boekweit, reukgrassen en extra veel margrieten. Er zit ook het kruidachtige petHethacelia bij. Phacelia, een snelle groeier, wordt ook wel bijenvoer of bijenvriend genoemd. Het gewas, met haar frisruikende, blauwe bloemen, kun je echter net zo goed vlindervriend noemen. In je moestuin kun je phacelia ook als groenbemester gebruiken.

Tijdelijke natuur

Deze locatie bij de ‘Margrieten’ is een verhaal apart omdat het hier eigenlijk geen tijdelijke natuur zou mogen zijn. Je moet er niet aan denken dat de kavels tussen de ‘Margrieten’ en de spoorweg volgebouwd gaan worden. Het kunstwerk heeft die ruimte juist hard nodig. Ons voorstel: maak er een permanente bloemenweide van vol vlinder- en bijvriendelijke planten met aan de westzijde een paar beschermde bomen, die monumentaal mogen worden.

 

Foto’s: Tienes de Jong