Help de mus!

Huismus

Over de huismus en de plantgoedactie van de NLGR

Vrije val

Hij stond bij de laatste tuinvogeltelling op plaats 1: de huismus. Dat zal niemand verbazen. Geen vogel komt in ons land zo algemeen voor als de huismus, maar…. Ja, er is een ‘maar’. Pakweg 30 jaar geleden is het aantal getelde huismussen in een vrije val terecht gekomen. We verloren in 20 jaar tijd 60% van de mussen. De mus kwam zelfs op de rode lijst. Nu blijven we al een aantal jaren op 40% hangen. Voorzichtig kun je concluderen dat de vrije val gestopt is. Volgens optimisten lijkt de grafieklijn zelfs weer een beetje te klimmen. U kunt helpen met het definitief opwaarts buigen van de curve. Zorg ervoor dat het in de heggen en hagen rond onze huizen weer een vrolijke kwetterboel wordt.
Over de oorzaken van die enorme daling zijn we het samen wel eens. Oorzaak één is: te weinig goed voedsel met een slecht broedresultaat als gevolg! Mooi als een musje in uw tuin wat broodkruimels van een uitgeklopt tafellaken kan meepikken en ook wat zaden van de voedertafel…. maar eigenlijk moet zijn voedsel voor een deel ook uit insecten bestaan. Mussen houden bijvoorbeeld heel erg van lekker dikke nachtvlinders.
Als je met een groot schepnet meerdere keren per jaar op verschillenden tijdstippen een vaste route rijdt, kun je behoorlijk goed meten hoeveel insecten er in de lucht zitten. De resultaten zijn bedroevend, de oorzaken bekend. Zowel binnen als buiten de woonkernen is de natuur veranderd in een voor insecten groen-zwarte woestijn. Tuincentra blijven vooral ‘veredelde’, uitheemse plantensoorten op de markt brengen waar geen enkel insect nog van kan leven. Burgers staan te weinig stil bij de gevolgen van de wijze waarop ze hun tuintjes inrichten. De gemeente kiest nog te gemakkelijk voor ‘waardeloze’ bomen in de straat. Ze zijn misschien mooi maar hebben nagenoeg geen biodiversiteitswaarde.

Overleven in groepsverband

De dichte laurierhaag, niet ver van het woonhuis, is hun favoriete plek. Ze kwetteren er en hippen er van tak op tak. Ze babbelen en zitten elkaar achterna. Mussen doen alles samen. Ze eten samen, broeden en slapen bij elkaar in de buurt. Ze vertellen elkaar waar voedsel te vinden is en ze waarschuwen elkaar voor gevaar. Alleen samen kunnen ze overleven.
Dat brengt ons bij oorzaak twee van de daling van het aantal mussen: gebrek aan gezamenlijke nestplaatsen, gezamenlijke schuilplaatsen en gezamenlijke    voederplaatsen.Pak daarom uw eigen tuin aan. Ben er allereerst trots op dat u het hele jaar wat mussen als vaste gasten in de tuin hebt. Huismussen houden van mensen! Sterker, ze zijn hun gastgevers hun hele leven trouw.

U kunt het verschil maken!

1          Geef mussen hun heg of haag: berberis, conifeer, klimop, hulst, liguster, vuurdoorn. Hebt u een scheidingsmuurtje of een houten schutting, zet daar dan een opgaande heester tegen zoals cotoneaster. Of bijvoorbeeld een paar vuurdoornstruiken, kamperfoelie, clematis, botanische klimroos (inclusief bottels en onschuldige luizen). Staat de schutting op de noordkant, kies dan voor een klimhortensia.Het doel mag tweeledig zijn; het moet er fraai uitzien en de vogels moeten er iets mee kunnen.
2          Zorg voor een zandbadje. Mussen houden ervan om in rul zand te ‘badderen’. Zo houden ze zich de parasieten van het lijf  Een ‘plavuis’ uit een paadje en klaar ben je.
3          Eigenlijk heeft elke tuin recht op een passende vijver. Bij het ontbreken daarvan is het goed om een platte schaal met water neer te zetten. Het is een feestelijk gezicht, drinkende en badderende mussen.
4          Op de voertafel hoef ik u niet meer te wijzen. Strooi wat zaden en pitten. Zijn kauwen, duiven of kraaien uw mussen op de voertafel steeds te vlug af, zet er dan een kooitje van gaas overheen, gaas dat geen belemmering is voor de mussen en andere, kleine vogels, maar wel voor de grote jongens. Voor die grote jongens kunt u het beste wat voer op de grond gooien.
5          U kunt in uw dak een vogelvide opnemen, een veilige nestplaats onder de dakpannen, speciaal hiervoor ontworpen door een marktleider in daksystemen. De vide is een soort prefabnestkast over de volle breedte van uw dak.
Ook een prima oplossing: hang een of meer mussenhotels. € 7 bij de NLGR.