De boomkikker in ons logo

Van de vele tientallen leefgebieden in Noord-Brabant waar de boomkikker in de periode 1900-1959 voorkwam resteerde er omstreeks 1985 nog slechts 4, namelijk de Molenschotsche Heide op de Vliegbasis Gilze-Rijen, het Merkskedal ten westen van Baarle-Nassau en De Leemkuilen en De Brand, respectievelijk ten oosten en noorden van Udenhout. Het aantal boomkikkers binnen deze gebieden was echter dramatisch laag en de boomkikkerpopulaties stonden eind jaren ’80 op het punt van uitsterven.

Door het nemen van doelgerichte maatregelen op de Molenschotsche Heide, in De Leemkuilen en De Brand hebben de populaties zich geleidelijk aan weer kunnen herstellen. Sinds 2000 is het aantal boomkikkers in deze gebieden toegenomen van ruim 100 volwassen exemplaren op de Molenschotsche Heide tot ruim 600 volwassen exemplaren in De Brand. Ondanks deze positieve ontwikkelingen is de boomkikker nog altijd een zeer zeldzame en kwetsbare soort in Noord-Brabant. Om deze reden heeft de provincie Noord-Brabant in haar Meerjarenprogramma uitvoering soortenbeleid Noord-Brabant 2005-2009 opgenomen dat er een provinciaal beschermingsplan voor de boomkikker dient te worden ontwikkeld.

In het plan zijn de gebieden waarin wordt gestreefd naar handhaving, versterking dan wel ontwikkeling van boomkikkerleefgebieden op zeer korte tot middellange termijn nader uitgewerkt. Om de beschreven doelstellingen op zeer korte tot middellange termijn te kunnen realiseren is de uitvoering van diverse maatregelen noodzakelijk. Zo is naast de omvorming en aanleg van ruim 290 voortplantingswateren, de optimalisering en/of ontwikkeling nodig van ruim 2300 hectare landbiotoop en de aanleg van 12 faunatunnels onder drukke verkeerswegen.

Binnen de ecologische structuur Molenschotsche Heide – Merkskedal wordt een natuurlijke verbreiding vanuit het bestaande leefgebied op de Molenschotsche Heide naar nieuwe leefgebieden op korte termijn niet kansrijk geacht, doordat er vele barrières zijn die niet binnen de gestelde periode oplosbaar zijn. Om de gewenste boomkikkerpopulaties binnen de ecologische structuur op korte tot middellange termijn zo doeltreffend mogelijk te kunnen realiseren is herintroductie van boomkikkers noodzakelijk in de dalen van de Chaamsche Beken en het Merkskedal. De Natuur- en Landschapsvereniging Gilze en Rijen streeft ernaar om binnen de gemeentegrenzen meer locaties geschikt te maken voor de boomkikker en daardoor een natuurlijke verspreiding van de boomkikker mogelijk te maken. De boomkikker wordt daarom ook wel gezien als de thermometer van onze activiteiten. Als de boomkikker het goed doet, dan hebben wij het in onze gemeente goed gedaan.