Column Will van Riel

Drama

Geplaatst op: woensdag 11 april 2018


Over mededogen en een jonge merel

Lente!


Lente is 
lente als bladknoppen een randje groen laten zien, als er wat meer kleur in de natuur komt en vooral als de zon ondanks de frisse wind al zacht en warm aanvoelt. Lente is een kwartier kunnen kijken naar een bottende treurwilg. Lente is ’s morgens wakker gezongen worden door een merel.

Ik woon aan de dorpsrand van Gilze. Helaas geen ‘zanglijster’ in de vroege ochtend, maar wel tot mijn grote verbazing vanmorgen vroeg de roep van een verdwaalde grutto.
…. wakker gezongen worden door een merel...Het drama waar ik aan moet denken, voltrok zich onder mijn ogen in de lente van vorig jaar. Ik zat boven op mijn kamer een stukje te tikken toen een hoop vogelkabaal mijn aandacht trok, Het waren kraaien, een heleboel kraaien op het speelveld. Ik wil eigenlijk niets ten nadele van kraaien zeggen, maar ze maken een krassende klereherrie. Ze brengen het lugubere sfeertje van een spookslot met zich mee.
De kraaien willen elkaar iets afhandig maken. Ze vliegen druk klapwiekend tegen elkaar op, pikken waar ze pikken kunnen. Eén kraai kan niet snel genoeg wegkomen en laat iets uit zijn snavel vallen. Ik zie het vallen, het stuitert op het gemaaide gras… het beweegt, het leeft en wordt door een andere, duikende rover van het gras geplukt.
Dan hippen twee machteloze vogels het gazon op, ook zwart maar een stuk kleiner. Ze protesteren kansloos. Vader merel staakt spoedig zijn protest, niet meer dan een krachteloze formaliteit. Dan keert hij de bende moordenaars de rug toe, alsof hij weet dat dit lot voor hem is weggelegd: altijd nestplaatsen te dicht bij de grond, altijd te vroeg jonge vogels, altijd jonge vogels die veel te snel het nest ‘ontvlieden’.
Een grote kraai die slim zijn energie voor de eindstrijd bewaard heeft, duikt als laatste naar het nu levenloze jonge vogeltje en vliegt er reusachtig klapwiekend over de daken mee weg. Eigenlijk wil ik wel iets, nee een heleboel, ten nadele van kraaien zeggen: ‘Laffe misdadigers, durven jullie wel, pak iemand die net zo groot is als je zelf bent.
Er stappen nog een paar kraaien rond. Ze lijken het gevecht te evalueren: ‘Wat hebben we verkeerd gedaan? Welke les kunnen we hieruit leren?’ Pas als ook zij vertrekken, valt me op dat moeder merel haar plek niet heeft verlaten. Ze stapt een beetje onthutst rond. Ik kan niet horen of ze geluidjes maakt om haar kind te roepen dat nooit meer antwoorden zal. Haar vleugels, die altijd al wat slordig hangen, lijken nu op gestreken vlaggen. Haar kopje zakt wat weg tussen de schouders. Dan verzamelt ze moed en vlieg manlief achterna. Er zijn waarschijnlijk nog meer merelkinders die gered moeten worden.
Wat is het moeilijk om het meedogenloze onder ogen te zien.       

Usutu-virus

Gelukkig heb ik dit jaar nog een merelkoppel in de tuin. Zou het Usutu-virus overwonnen zijn? Het hield al in 2012 huis onder de merels in Duitsland: meer dan 300.000 dode vogels. In 2016 bereikte het virus Nederland.

Het virus komt uit Afrika. Daar wordt het door muggen overgebracht op overwinterende merels. Die brengen het virus, mee naar Europa. Vorig jaar meldden onze regionale dagbladen nog dat het Usutu-virus een ware slachting aanrichtte onder merels in Brabant. Veel mensen lieten weten dat ze ‘hun merel’ (beter merelkoppel) heel erg misten. ‘Van een zingende merel word ik gelukkig.

Van dat ‘mijn merel’, is meer waar dan je denkt. Een merel heeft zijn eigen territorium. Daar jaagt hij elke concurrent uit. In jouw tuin zit dus jouw merel. En dat moet je ook  kunnen horen. Het lijkt erop dat een merel enkel een paar regels van een liedje fluit, korte pauze, en dan weer een paar regels van een ander liedje enzovoort. Luister maar eens goed. Ze fluiten eigenlijk maar wat en dat doet elke merel weer wat anders. Je hebt dus een eigen merel die speciaal voor jou een eigen compositie van losse regels fluit.. 

Foto’s Tienes de Jong, Pixabay

Keer terug